Akoestisch plafond

Een akoestisch systeemplafond met klasse A-tegels levert ongeveer 0,77 m² Sabine per m² vloer en kost geplaatst vanaf € 49 per m². Ligt er al een systeemplafond met oude tegels, dan is alleen de tegels vervangen vaak genoeg. Bij betonkernactivering, in monumenten en in hoge ruimtes kiezen we eilanden of baffles.

Hoe een akoestisch systeemplafond werkt

Een akoestisch plafond in de vorm van een systeemplafond bestaat uit een raster van metalen rails dat aan draden onder het bouwkundige plafond hangt, met tegels van 600 x 600 mm erin. De tegels zijn van glaswol of steenwol met een afgewerkte zichtkant. De lucht tussen de tegels en het beton, het plenum, werkt mee: daardoor halen goede tegels absorptieklasse A, een alpha-w van 0,90 of hoger.

Wij rekenen met 0,77 m² Sabine per m² vloer. Dat is lager dan de waarde van de tegel zelf, omdat een deel van het plafond bestaat uit armaturen, ventilatieroosters en rails. Een kantoor van 100 m² krijgt zo ongeveer 77 m² Sabine extra, meer dan wat eilanden of wandpanelen in dezelfde ruimte zouden toevoegen. Wat de klasse precies betekent, staat bij absorptieklasse en alpha-w.

Inleg of verdekt

Bij een inlegplafond liggen de tegels los in een zichtbaar raster. Elke tegel is met een hand op te tillen, zodat leidingen en kabels erboven bereikbaar blijven. Dit is de meest gebruikte en goedkoopste uitvoering.

Bij een verdekt plafond zijn de rails onzichtbaar en ziet u alleen tegels met smalle naden. Dat oogt rustiger, maar de montage kost meer tijd en tegels zijn lastiger uit te nemen. In de markt worden voor een geplaatst inlegplafond bedragen van 27 tot 38 euro per m² genoemd en voor een verdekt plafond 60 tot 70 euro per m², volgens de prijsgids van een systeemplafondbedrijf. Een tussenvorm is het doorzakplafond, waarbij de tegel iets onder de rails uitsteekt; daarvoor noemt dezelfde gids 32 tot 42 euro per m². Wij leveren alle drie; de vanaf-prijs van € 49 per m² geldt voor inleg.

Alleen de tegels vervangen

In veel kantoren uit de jaren tachtig en negentig hangt al een systeemplafond, met tegels die toen gangbaar waren: klasse C of D, of harde tegels die vooral mooi wit moesten zijn. De rails zijn vaak nog prima. Dan is het niet nodig om het hele plafond te vervangen.

Kantoor van 150 m² met oude tegels: 150 x 0,50 = 75 m² Sabine. Nieuwe tegels klasse A: 150 x 0,90 = 135 m² Sabine. Winst: 60 m² Sabine, zonder nieuwe rails.

Dat is evenveel als 29 plafondeilanden. We controleren vooraf of de rails recht hangen en of de tegelmaat overeenkomt. Bij zeer oude plafonds wordt eerst vastgesteld dat de oude tegels veilig verwijderd kunnen worden. Hoe dit past in een bredere aanpak, staat bij akoestiek kantoor verbeteren.

Hoeveel hoogte een systeemplafond kost

De absorptiewaarden van plafondtegels worden in datasheets meestal opgegeven met 200 mm lucht boven de tegel. Reken dus op 20 cm of meer verlies aan vrije hoogte, en meer als er leidingen of kanalen onder het beton lopen die erboven moeten verdwijnen. Een ruimte van 3 meter wordt dan 2,8 meter. Ramen en kozijnen die tot het plafond doorlopen, moeten daarbij vrij blijven; anders ontstaat er een lelijke aansluiting tegen het glas.

Dat kleinere volume helpt een beetje mee, want minder volume betekent minder nagalm. Maar onder 2,6 meter vrije hoogte wordt een ruimte benauwd. Dan zijn akoestische panelen direct op het plafond de betere keuze: die kosten ongeveer 4 cm.

Verlichting, ventilatie en sprinklers

Het raster van 600 x 600 mm is een standaard waar installateurs op rekenen. Inbouwarmaturen, ventilatieroosters en luidsprekers zijn er in tegelmaat, en sprinklerkoppen en rookmelders komen door een tegel heen. Bij een nieuw plafond in een bestaand kantoor halen we de installaties los, hangen het raster en zetten alles terug, in overleg met uw installateur.

Twee aandachtspunten. Ventilatie die via het plenum retour gaat, moet die route houden. En sprinklers moeten na de aanpassing weer op de juiste hoogte zitten, wat de sprinklerinstallateur controleert. Meer over installaties bij plafondeilanden en installaties; brommende installaties zelf behandelen we bij installatiegeluid op kantoor. De montage plannen we per vak, zodat een deel van de verdieping in gebruik blijft.

Plafondtypen naast elkaar

Akoestisch spuitwerk zonder naden en akoestische spanplafonds bestaan ook. Die leveren wij niet. Voor de keuze tussen eilanden en baffles zie plafondeilanden en akoestische baffles.

Een plafond voor de kantoortuin

In een open kantoor doet een akoestisch plafond meer dan de nagalm verkorten. Het bepaalt ook hoe ver spraak draagt. Geluid dat van een bureau naar boven gaat, komt bij een hard plafond twee of drie werkplekken verder weer naar beneden. Een absorberend plafond vangt die reflectie af, en pas dan hebben schermen tussen de bureaus zin.

Het NVBV Handboek noemt circa 5 dB(A) afname per afstandsverdubbeling als het maximum zonder schermen; ISO 3382-3 noemt 7 dB als goed. Een volledig absorberend plafond is de basis om met schermen en kasten op die 7 dB te komen. Zie akoestiek open kantoor.

Wanneer een systeemplafond niet past

Betonkernactivering. Een volledig gesloten plafond schermt het beton af van de ruimte, waardoor koeling en verwarming niet meer werken. Daar blijven vrijhangende eilanden en baffles over. Zie akoestiek bij betonkernactivering.

Monumenten. In een pand met een historisch plafond, stucwerk of balken mag of wil men het plafond niet wegwerken. Dan zoeken we de absorptie in losse elementen, wanden en meubilair. Zie akoestiek in een monumentaal pand.

Hoge ruimtes. Een atrium of entreehal van 6 meter verlagen tot 3 meter haalt het karakter eruit. Daar hangen we eilanden of baffles in het volume en mikken we op een praktijkwaarde van 1,2 seconde.

Prijs en wat het oplevert

Een akoestisch systeemplafond met klasse A-tegels kost bij ons geplaatst vanaf € 49 per m² excl. btw. In de markt worden voor een geplaatst systeemplafond bedragen van 27 tot 60 euro per m² genoemd, akoestisch tot 85 euro. Tegels van glaswol en steenwol hebben vaak brandklasse A2-s1,d0 of A1, ruim boven wat het Bbl vraagt.

Over een open kantoor van 15 bij 10 meter met een kaal betonplafond voegt een volledig systeemplafond ongeveer 115 m² Sabine toe. De nagalmtijd uit ons rekenvoorbeeld zakt dan van 1,2 naar ongeveer 0,4 seconde, ruim onder de streefwaarde van 0,5 seconde. Wilt u weten wat uw huidige plafond doet, begin dan met een akoestische meting voor € 395.