Een ingericht kantoor hoort een nagalmtijd van 0,5 seconde tot 0,6 seconde te hebben; een kaal kantoor met een betonplafond zit in onze rekenvoorbeelden op 1,2 tot 1,4 seconde. Het meeste effect zit in het plafond, aangevuld met wandabsorptie. Een open kantoor van 150 m² met 20 werkplekken brengt u vanaf € 11.000 op streefwaarde; de meting vooraf kost € 395.
Wat goede kantoorakoestiek is
Akoestiek op kantoor draait om drie dingen die u kunt meten. De eerste is de nagalmtijd: hoe lang het duurt voordat een geluid 60 dB is weggestorven. In een kantoor met een kaal betonplafond is dat al snel meer dan een seconde. Elk woord blijft dan hangen en mengt zich met het volgende.
De tweede is het achtergrondgeluid. De Nederlandse praktijkrichtlijn NPR 3438 noemt voor werk met veel concentratie een streefwaarde van 35 dB(A) en voor beeldschermwerk 45 dB(A). Dat is een richtlijn, geen wettelijke eis. Voor installatiegeluid noemt het Handboek Bouwfysische Kwaliteit Gebouwen maximaal 35 dB in vergaderruimtes en besloten werkplekken en 40 dB op open werkplekken.
De derde is de verstaanbaarheid van spraak op afstand, uitgedrukt in de STI: van 0 (onverstaanbaar) tot 1 (uitstekend). Uit onderzoek van Hongisto (2005) blijkt dat niet het geluidniveau maar de verstaanbaarheid bepaalt hoe storend geluid is. In een vergaderruimte wilt u dus een hoge spraakverstaanbaarheid, op een open werkvloer juist een lage zodra u een paar bureaus verder zit. De natuurkunde erachter staat bij nagalmtijd uitgelegd.
Streefwaarden per ruimte op kantoor
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt geen eis aan de nagalmtijd van kantoren. Goede akoestiek is dus een keuze van de gebruiker, niet van de wetgever. Wie een maat zoekt, gebruikt het Handboek Bouwfysische Kwaliteit Gebouwen van de NVBV (tabel 39). Die waarden gelden voor een ingerichte ruimte; zonder meubilair ligt de grens 0,1 tot 0,2 seconde hoger.
| Ruimte | Streefwaarde nagalmtijd | Basis |
|---|---|---|
| Belplek en concentratiecel | 0,5 seconde | NVBV Handboek, categorie 1 |
| Open kantoor en kantoortuin | 0,5 seconde | NVBV Handboek, categorie 4 |
| Callcenter en klantenservice | 0,5 seconde | NVBV Handboek, categorie 5 |
| Vergaderruimte | 0,6 seconde | NVBV Handboek, categorie 2 |
| Besloten kantoor, 1 tot 4 werkplekken | 0,6 seconde | NVBV Handboek, categorie 3 |
| Kantine en bedrijfsrestaurant | 0,8 seconde | afgeleid van DIN 18041, groep B3 |
| Receptie en entreehal | 0,8 seconde | afgeleid van DIN 18041, groep B |
De volledige lijst met de bron per regel staat bij nagalmtijd normen per ruimte. Waarom het Bbl over kantoren zwijgt en waar het wel iets over geluid zegt, leest u bij akoestiek en het Bbl.
Waarom nieuwe kantoren vaak slechter klinken
Een kantoor uit de jaren negentig had tapijt, een systeemplafond met zachte tegels en kamers met deuren. Veel kantoren van nu hebben het omgekeerde. Het plafond blijft kaal, omdat beton er goed uitziet of omdat er betonkernactivering in zit. De gevel is van glas, de wanden van de vergaderruimtes ook. De vloer is een gietvloer of PVC.
Beton, glas en een harde vloer weerkaatsen vrijwel al het geluid dat erop valt. Dan nemen alleen de mensen en het meubilair nog geluid op. Een rekenvoorbeeld: een open kantoor van 15 bij 10 meter met tapijt, een betonplafond en gestucte wanden komt met 20 ingerichte werkplekken uit op 1,2 seconde. Met PVC in plaats van tapijt wordt het nog langer.
Betonkernactivering maakt de keuze lastiger. Het beton moet warmte kunnen uitwisselen met de ruimte, dus een gesloten verlaagd plafond valt af. Dan blijven vrijhangende eilanden en baffles over, en die kosten wat koelvermogen. Dat werken we uit bij akoestiek bij betonkernactivering. Over gevels en wanden van glas gaat akoestiek in glas en beton.
Een open kantoor vraagt meer dan een korte nagalm
In een kantoortuin is de nagalmtijd maar de helft van het verhaal. Daar telt vooral hoe snel spraak wegvalt met de afstand. De internationale meetnorm ISO 3382-3 legt dat vast in drie getallen. Goede omstandigheden zijn een afname van minimaal 7 dB per verdubbeling van de afstand (D2,S), maximaal 48 dB spraakniveau op 4 meter (Lp,A,S,4m) en een afleidingsafstand van maximaal 5 meter (rD). Voorbij die afstand verstaat u een collega niet meer.
Het Handboek Bouwfysische Kwaliteit Gebouwen noemt circa 5 dB(A) per afstandsverdubbeling als het maximum zonder schermen. Wie 7 dB wil halen, heeft dus een absorberend plafond plus schermen of kasten tussen de werkplekken nodig. Dat dit geen detail is, blijkt uit onderzoek van Banbury en Berry (2005): 99% van de 88 ondervraagde medewerkers zei dat kantoorgeluid hun concentratie verstoorde, vooral pratende collega's en telefoons. Meer daarover bij ISO 3382-3 voor open kantoren en concentratie in het open kantoor.
De maatregelen in hoofdlijnen
Het plafond is bijna altijd het grootste vrije vlak en daarom de eerste plek voor absorptie. Daarna volgen de wanden en de inrichting.
- Plafond. Een akoestisch systeemplafond als er hoogte is, plafondeilanden of baffles onder een betonplafond, panelen direct op het plafond als de hoogte krap is.
- Wanden. Akoestische wandpanelen op een spouw, vooral op wanden die tegenover een andere harde wand staan. Een schilderij met eigen beeld telt ook mee.
- Zones. Vrijstaande schermen en akoestische kasten tussen teams en langs looproutes.
- Werkplek. Bureauschermen tegen het directe geluid van de buurman.
- Ruimtes in de ruimte. Een belcel of vergadercabine voor bellen en videogesprekken.
Welke mix past, hangt af van de plafondhoogte, de installaties en hoe er gewerkt wordt. Een stappenplan in volgorde van effect per euro staat bij akoestiek kantoor verbeteren.
Wat akoestiek op kantoor kost
De kosten volgen uit de hoeveelheid absorptie die ontbreekt. Neem het open kantoor van hierboven: 15 bij 10 meter, 3 meter hoog, 20 werkplekken.
Volume 450 m³. Voor 0,5 seconde is 0,161 x 450 / 0,5 = 144,9 m² Sabine nodig. Er is nu 60 m² Sabine, dus 84,9 m² Sabine moet erbij.
- Volume
- 450 m³
- Nagalmtijd nu
- 1,2 s
- Streefwaarde
- 0,5 s
- Na de maatregelen
- 0,49 s
| Maatregel | Aantal | Vanaf |
|---|---|---|
| Plafondeilanden | 32 stuk | € 7.648 |
| Akoestische wandpanelen | 29 m² | € 3.335 |
| Budget inclusief levering en montage | vanaf € 11.000 |
Voorbeeld met aannames: tapijt of tapijttegels op de vloer, beton of steen, onbehandeld als plafond, gipsplaat of gestucte wand op de wanden, 20 werkplekken of personen. Berekend met de formule van Sabine. Uw ruimte meten wij op locatie; meer rekenvoorbeelden.
Dat zijn 32 plafondeilanden boven de werkplekken en 29 m² wandpanelen, vanaf € 11.000 inclusief levering en montage. Ter vergelijking: in de markt worden voor een kantoor van 300 m² in het middensegment bedragen van 18.000 tot 36.000 euro genoemd. Meer rekenvoorbeelden staan bij wat kost akoestiek op kantoor en in de akoestiek kostenindex 2026.
Absorberen is iets anders dan isoleren
Panelen, eilanden en baffles nemen geluid op in de ruimte zelf. Ze maken de galm korter en laten spraak sneller wegvallen. Ze houden geen geluid tegen dat door een wand, deur of plafond naar de buren gaat. Hoort u het overleg in de kamer ernaast, dan is dat een kwestie van geluidsisolatie: wanden, kieren en deuren.
Absorptie helpt daar wel indirect bij. Hoe meer achtergrondgeluid, hoe harder mensen gaan praten; dat heet het Lombard-effect. Met minder galm werkt het andersom en praat iedereen zachter. Maar een geluiddichte spreekkamer vraagt bouwkundig werk. Het verschil staat uitgewerkt bij geluidsabsorptie of geluidsisolatie.
Hoe wij een kantoor aanpakken
Het begint met een akoestische meting op locatie voor € 395 excl. btw. We meten de nagalmtijd per ruimte en het achtergrondgeluid, brengen de oppervlakken in kaart en rekenen uit wat er nodig is. Binnen vijf werkdagen heeft u een rapport met maatregelen en een vaste prijs. Geeft u binnen drie maanden opdracht, dan verrekenen we de meting volledig.
Na akkoord betaalt u het project vooraf. Panelen en eilanden zijn meestal 3 tot 5 weken later klaar voor montage, belcellen en cabines meestal 4 tot 8 weken. We monteren buiten kantooruren of in het weekend, zodat er gewoon doorgewerkt wordt. Op verzoek meten we na de montage opnieuw. Alle stappen staan bij onze werkwijze. Weet u al wat u wilt, dan gaat het sneller via een projectaanvraag.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de beste akoestische oplossingen voor een kantoor?
Absorptie op het plafond geeft per euro het meeste effect, omdat het plafond het grootste vrije vlak is. Daarna komen wandpanelen op wanden die tegenover een andere harde wand staan. In een open kantoor zijn daarnaast schermen of kasten tussen de werkplekken nodig. Belcellen lossen het bellen op, niet de galm.
Wat is het maximale geluidsniveau op een kantoor?
Voor hinder op kantoor bestaat geen wettelijke grens in decibel. De praktijkrichtlijn NPR 3438 noemt 35 dB(A) als streefwaarde voor werk met veel concentratie en 45 dB(A) voor beeldschermwerk. Een gewoon gesprek ligt rond de 60 dB(A) op 1 meter, dus pratende collega's zitten daar ruim boven.
Hoeveel decibel is toegestaan op de werkvloer?
De grenzen in het Arbobesluit, 80, 85 en 87 dB(A) dagelijkse blootstelling, gaan over gehoorschade in lawaaiige werkplaatsen. Kantoorgeluid ligt daar ver onder. Hinderlijk geluid dat concentratieproblemen of stress geeft, hoort wel in de risico-inventarisatie en -evaluatie.
Hoe kan ik mijn kantoor geluiddicht maken?
Geluiddicht maken is isoleren: wanden, deuren, kieren en plafonds die geluid tegenhouden. Dat is bouwkundig werk. Akoestische panelen maken de galm in de ruimte zelf korter, maar houden geen geluid naar de buren tegen. Vaak blijkt het probleem galm te zijn en geen doorgaand geluid; een meting laat zien welke van de twee het is.
Is een bepaalde nagalmtijd op kantoor verplicht?
Nee. Het Bbl stelt geen nagalmeis aan kantoren; de enige galmregel geldt voor gemeenschappelijke verkeersruimtes in woongebouwen. De streefwaarden van 0,5 seconde tot 0,6 seconde uit het NVBV Handboek zijn richtlijnen die u zelf kunt opnemen in een programma van eisen of een huurcontract.