Begin met meten, dan het plafond, dan de evenwijdige harde wanden, daarna zones, schermen en belcellen. Per euro levert een akoestisch plafond ruim tien keer zoveel absorptie als een bureauscherm. Een systeemplafond klasse A begint vanaf € 49 per m²; een hele verdieping van 500 m² gaat van 1,4 naar 0,5 seconde vanaf € 39.250.
Stap 1: meten voordat u iets koopt
De duurste fout bij het verbeteren van de akoestiek op kantoor is iets kopen dat het probleem niet raakt. Een meting voorkomt dat. We meten de nagalmtijd per ruimte en per frequentieband, het achtergrondgeluid en de oppervlakken: hoeveel m² beton, glas, gips en tapijt er is. Daaruit volgt hoeveel m² Sabine er ontbreekt, en dus hoeveel materiaal er nodig is.
Een meting laat ook zien of het om galm gaat of om geluid dat door een wand komt. Dat tweede is geluidsisolatie en vraagt een bouwkundige aanpak. Een akoestische meting kost € 395 excl. btw en wordt verrekend als u binnen drie maanden opdracht geeft. Voor grotere vragen, zoals eisen voor een nieuw pand, is er akoestisch onderzoek.
Stap 2: het plafond, het grootste vlak
Het plafond is even groot als de vloer en meestal vrij van ramen, deuren en kasten. Op de wanden blijft na glas, deuren en kasten vaak weinig bruikbaar vlak over. Daarom haalt absorptie boven het hoofd het meeste effect per euro. Welke vorm past, hangt af van drie vragen: hoeveel hoogte is er, zit er betonkernactivering in het plafond, en moeten leidingen bereikbaar blijven.
Is er ruimte voor zo'n 20 cm lucht boven de tegels, dan is een akoestisch systeemplafond met klasse A-tegels meestal de goedkoopste route. Onder een kaal betonplafond of bij betonkernactivering worden het plafondeilanden of baffles. Is de hoogte krap, dan gaan panelen direct tegen het plafond.
Stap 3: evenwijdige harde wanden
Staan twee harde wanden recht tegenover elkaar, bijvoorbeeld een glazen pui tegenover een gestucte wand, dan kaatst geluid ertussen heen en weer. Dat heet fladderecho: een snel, ratelend naklinken dat u hoort als u in de handen klapt. Een absorberend plafond lost dat niet helemaal op, want het geluid blijft horizontaal heen en weer gaan.
De oplossing: maak van elk paar tegenover elkaar staande wanden er een absorberend, op de hoogte waar gesproken wordt. Glas kan niet, dus komt het paneel op de wand ertegenover. Akoestische wandpanelen op een spouw doen daar veel meer dan dun vilt dat direct op de muur is gelijmd.
Stap 4 en 5: zones scheiden, dan schermen
Schermen hebben pas zin als het plafond absorbeert. Zonder absorptie erboven gaat het geluid via het plafond over het scherm heen. De Duitse kantoorrichtlijn DGUV 215-443 zegt het ook: schermen werken alleen goed in een ruimte die zelf goed absorbeert.
Zet teams met verschillend werk uit elkaar. Het NVBV Handboek noemt tussen zulke clusters 11 dB(A) afname per afstandsverdubbeling als wenselijk, tegen circa 5 dB(A) als het haalbare zonder schermen. Looproutes schermt u af met kasten of wanden van circa 1,4 meter. Een akoestische scheidingswand of akoestisch meubilair doet dan twee dingen tegelijk: het breekt het directe geluid en het absorbeert. Bureauschermen tussen tegenover elkaar zittende collega's komen minimaal 40 cm boven het bureaublad uit.
Stap 6: belcellen voor het bellen
Belcellen staan bewust als laatste. Ze veranderen de nagalmtijd van de ruimte niet. Ze halen wel de grootste stoorbron weg: iemand die luid belt of videobelt midden op de werkvloer. In een kantoor waar veel gebeld wordt, zijn ze een goede aanvulling op de stappen hiervoor, geen vervanging.
Hoe goed een belcel spraak tegenhoudt, wordt gemeten volgens ISO 23351-1, als spraakniveaureductie in decibel. Fabrikanten delen die uitkomst in klassen in, van D (15 tot 20 dB) tot A+ (meer dan 33 dB). Vraag daarnaast naar de luchtverversing: voor losse belcellen is geen specifieke Nederlandse ventilatieregel bekend, dus de leverancier moet zelf laten zien hoeveel verse lucht de ventilator aanvoert. Hoeveel cellen een team nodig heeft, rekenen we voor bij hoeveel belcellen nodig. Uitvoering en prijs staan bij belcel kantoor.
Wat elke maatregel per euro oplevert
De tabel zet de absorptie per eenheid naast de vanaf-prijs, geplaatst en excl. btw. De rekenwaarden zijn het gemiddelde bij 500 en 1000 Hz, het midden van het spraakgebied.
| Maatregel | m² Sabine per eenheid | Vanaf-prijs | Wat het vooral doet |
|---|---|---|---|
| Systeemplafond klasse A | 0,77 per m² vloer | € 49 per m² | Galm in de hele ruimte |
| Plafondeiland 1200 x 1200 mm | 2,05 | € 239 per stuk | Galm, plafond blijft zichtbaar |
| Plafondpaneel direct | 0,85 per m² | € 125 per m² | Galm bij weinig hoogte |
| Wandpaneel op spouw | 0,75 per m² | € 115 per m² | Galm en fladderecho |
| Baffle 1200 x 300 mm | ongeveer 0,6 | € 125 per stuk | Galm in hoge ruimtes |
| Scheidingswand | 1,2 per element | € 449 per element | Zones scheiden |
| Bureauscherm | 0,3 | € 219 per stuk | Direct geluid van de buurman |
Per euro levert een systeemplafond klasse A ruim tien keer zoveel absorptie als een bureauscherm. Dat maakt een bureauscherm niet zinloos. Het doet iets anders: het dempt het directe geluid op korte afstand.
Wat tegenvalt in de praktijk
- Alleen planten. Volgens de DGUV dragen planten in de regel niet bij aan de ruimteakoestiek. Ze maken een kantoor prettiger, niet stiller.
- Gordijnen. Alleen zware, geplooide stof doet iets, en alleen op het vlak waar hij hangt. Een glazen gevel met hier en daar een gordijn haalt de nagalm van een verdieping niet omlaag.
- 9 mm vilt direct op de wand. Dat absorbeert met een NRC van 0,30 weinig, en vooral de hoge tonen. Meer daarover bij PET-vilt en akoestiek.
- Te weinig m². Tien m² wandpanelen in een verdieping van 500 m² levert 7,5 m² Sabine, terwijl er ruim 300 nodig is. Dat hoort niemand.
Hoe u de juiste hoeveelheid vaststelt, staat bij hoeveel akoestische panelen nodig.
Snel verbeteren of in een keer goed
Sommige verbeteringen zijn binnen de levertijd van 3 tot 5 weken geregeld. Ligt er een oud systeemplafond met tegels van klasse C of D, dan levert alleen de tegels vervangen door klasse A al veel op: per m² gaat de absorptie van ongeveer 0,50 naar 0,90. Een vergaderruimte waar iedereen over klaagt, is met wandpanelen en wat plafondpanelen in een avond gemonteerd.
Een hele verdieping vraagt een plan. Een rekenvoorbeeld: 25 bij 20 meter, 3 meter hoog, tapijt, een betonplafond en een glazen gevel, 50 werkplekken.
Er ontbreekt 307,2 m² Sabine. 105 plafondeilanden x 2,05 = 215 m² Sabine, plus 123 m² wandpanelen x 0,75 = 92 m² Sabine.
- Volume
- 1500 m³
- Nagalmtijd nu
- 1,4 s
- Streefwaarde
- 0,5 s
- Na de maatregelen
- 0,50 s
| Maatregel | Aantal | Vanaf |
|---|---|---|
| Plafondeilanden | 105 stuk | € 25.095 |
| Akoestische wandpanelen | 123 m² | € 14.145 |
| Budget inclusief levering en montage | vanaf € 39.250 |
Voorbeeld met aannames: tapijt of tapijttegels op de vloer, beton of steen, onbehandeld als plafond, glas op de wanden, 50 werkplekken of personen. Berekend met de formule van Sabine. Uw ruimte meten wij op locatie; meer rekenvoorbeelden.
De nagalmtijd gaat dan van 1,4 naar 0,5 seconde, vanaf € 39.250. Hoe die waarde zich verhoudt tot de normen, staat bij akoestiek op kantoor. Voor een vaste prijs voor uw eigen verdieping dient u een projectaanvraag in.
Het plan in fases uitvoeren
Niet elk budget past in een jaar. Een goed verbeterplan is daarom zo opgezet dat elke fase op zichzelf werkt. Fase een is meestal het plafond boven de werkplekken en de vergaderruimtes, omdat daar de meeste klachten vandaan komen. Fase twee zijn de wanden en de zonering. Belcellen kunnen in elke fase worden toegevoegd.
In een huurpand speelt nog iets. De verhuurder moet vaak toestemming geven voor boren in beton of het vervangen van plafondtegels, en bij vertrek moet de ruimte terug in de oude staat. Wij kiezen dan voor bevestigingen die demontabel zijn, zodat eilanden en panelen mee kunnen naar het volgende pand. Zie akoestiek in een huurpand. Een meting na elke fase laat zien hoeveel de nagalmtijd al gedaald is, en of de volgende fase kleiner kan.
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik mijn kantoor minder hol laten klinken?
Een kantoor klinkt hol als er te weinig absorberend oppervlak is. Begin bij het plafond, want dat is het grootste vlak, en maak daarna van elk paar tegenover elkaar staande harde wanden er een absorberend. In een ruimte van 100 m² gaat het al snel om tientallen m² absorptie, niet om een paar losse panelen.
Wat zijn goedkope akoestische oplossingen voor een kantoor?
Per m² Sabine is een systeemplafond met klasse A-tegels de goedkoopste maatregel, vanaf € 49 per m². Ligt er al een systeemplafond, dan is alleen de tegels vervangen nog goedkoper. Dunne viltpanelen lijken goedkoop, maar absorberen per m² weinig en vallen per bereikte seconde vaak duurder uit.
Helpen planten tegen galm op kantoor?
Nauwelijks. Volgens de Duitse kantoorrichtlijn DGUV 215-443 dragen planten in de regel niet bij aan de ruimteakoestiek. Ze kunnen wel zicht breken en een werkplek prettiger maken.
Hoe lang duurt het om de akoestiek van een kantoor te verbeteren?
Na de meting heeft u binnen vijf werkdagen een rapport met plan en prijs. Na akkoord en betaling zijn panelen en eilanden meestal binnen 3 tot 5 weken klaar voor montage. Een verdieping monteren we in enkele avonden of een weekend, zodat er doorgewerkt kan worden.
Moet het hele kantoor in een keer worden aangepakt?
Nee. Na de meting weet u per ruimte hoe groot het tekort is. U kunt beginnen met de ruimtes met de meeste klachten, vaak de vergaderruimtes en de kantoortuin, en de rest later uitvoeren volgens hetzelfde plan.