Plafondeilanden

Een plafondeiland van 1200 x 1200 mm absorbeert ongeveer 2 m² Sabine. In een kantoor met een betonplafond komt u uit op ongeveer een eiland per 4,5 tot 5 m² vloer, aangevuld met wandpanelen. Plafondeilanden kosten geplaatst vanaf € 239 per stuk.

Wat een plafondeiland doet

Een plafondeiland is een absorberend paneel van meestal 1200 x 1200 mm en 40 mm dik, dat aan staaldraden onder het plafond hangt. Omdat het vrij hangt, komt geluid er aan de onderkant, de bovenkant en de randen in. Een eiland van 1,44 m² absorbeert daardoor ongeveer 2 m² Sabine: wij rekenen met 2,05, het gemiddelde bij 500 en 1000 Hz.

Dat getal verschilt per toonhoogte. In de datasheet van een glaswoleiland van dit formaat, 200 mm onder het plafond, staat 2,0 m² Sabine bij 500 Hz en 2,4 bij 1000 Hz, maar 0,5 bij 125 Hz. Spraak wordt dus goed gedempt; lage bromtonen van installaties veel minder. Hoe nagalm per frequentie werkt, leest u bij nagalmtijd uitgelegd.

Ter vergelijking: hetzelfde paneel van 1,44 m² direct tegen het plafond levert ongeveer 1,2 m² Sabine. Door het vrij te hangen, haalt u uit dezelfde hoeveelheid materiaal zo'n 70 procent meer absorptie.

Afhanghoogte: minimaal 20 cm lucht

Een eiland dat tegen het plafond aan hangt, gedraagt zich als een gewoon plafondpaneel. Fabrikanten adviseren minimaal 0,2 meter tussen het beton en het eiland, zodat ook de bovenkant meedoet. Meer lucht levert meer absorptie in het middengebied: in dezelfde datasheet gaat het eiland bij 1000 Hz van 2,4 naar 2,9 m² Sabine als het 1000 mm onder het plafond hangt.

Lager hangen heeft wel grenzen. Het eiland mag de verlichting niet in de weg zitten, moet ruim boven het hoofd blijven en mag sprinklers niet hinderen. De afhanghoogte bepalen we per project, na de meting en in overleg met de installateur.

Hoeveel eilanden per m² vloer

In een kantoor met een betonplafond en tapijt komt het aantal in onze rekenvoorbeelden uit op ongeveer een eiland per 4,5 tot 5 m² vloer, aangevuld met wandpanelen. Een open kantoor van 150 m² met 20 werkplekken krijgt 32 eilanden, een verdieping van 500 m² krijgt er 105.

Open kantoor 150 m²: 32 eilanden x 1,44 m² = 46 m² bedekt, ofwel 31% van het plafond. Absorptie: 32 x 2,05 = 65,6 m² Sabine.

Bij een harde vloer of een hogere ruimte zijn het er meer. Een receptie van 80 m² en 4,5 meter hoog met veel glas heeft 18 eilanden plus 32 m² wandpanelen nodig om van 4,5 naar 0,79 seconde te gaan. De rekenwijze staat bij hoeveel akoestische panelen nodig.

Verdeling boven de werkplekken

Eilanden horen boven de plekken waar gesproken wordt: boven de bureauclusters en overlegtafels, minder boven looproutes en kasten. Gelijkmatig verdeeld werken ze het best. Hangen ze in een cluster met minder dan 0,5 meter tussenruimte, dan daalt de absorptie per eiland iets, omdat de randen elkaar afschermen.

Een plafond vol eilanden lost de fladderecho tussen twee evenwijdige wanden niet op. Fabrikanten adviseren bij een plafond dat voor 60% met eilanden bedekt is aanvullend wandabsorptie van ongeveer 20% van het vloeroppervlak. Daarom combineren onze voorbeelden eilanden altijd met akoestische wandpanelen. Voor de indeling van een kantoortuin zie akoestiek open kantoor.

Betonkernactivering: absorptie tegenover koelvermogen

Bij betonkernactivering koelt en verwarmt het beton de ruimte. Elk eiland eronder schermt een deel daarvan af. Onderzoek van de DTU (Domínguez e.a., 2017) mat in een klimaatkamer hoeveel koelvermogen er verloren gaat:

Ook de verdeling telt. In een laboratoriummeting gaven eilanden die aaneengesloten in een cluster hingen circa 15% minder koelvermogen dan dezelfde eilanden verspreid. Wij rekenen de bedekking, de ophanghoogte en de verdeling daarom vooraf door, en kiezen bij een krap koelvermogen voor akoestische baffles. Meer bij akoestiek bij betonkernactivering.

Verlichting, sprinklers en ventilatie

Eilanden en armaturen moeten samen worden ontworpen. Armaturen kunnen tussen de eilanden hangen, eronder of in een strook ernaast; als een eiland onder een bestaand armatuur komt, valt er een donkere plek. Ventilatieroosters en luchtinblaas houden een vrije baan.

Eilanden kunnen de werking van sprinklers beïnvloeden. Hangen er eilanden onder sprinklers, dan stemmen we het ontwerp af met de sprinklerinstallateur voordat er iets wordt besteld. De details staan bij plafondeilanden en installaties.

De onderkant van een eiland is meestal wit en weerkaatst licht. Een plafond met witte eilanden onder grijs beton oogt daardoor lichter dan het kale plafond. Bij gekleurde eilanden rekenen we na of de verlichting op de werkplek op peil blijft.

Rekenvoorbeeld: een callcenter van 200 m²

Een callcenter van 20 bij 10 meter met 30 werkplekken, tapijt en een betonplafond komt uit op 1,2 seconde. De streefwaarde is 0,5 seconde: hier wordt de hele dag gesproken.

Met 39 eilanden boven de werkplekken en 45 m² wandpanelen gaat de nagalmtijd naar 0,5 seconde. Dat is ongeveer een eiland per werkplek, gelijkmatig verdeeld over de rijen. In een callcenter komen daar meestal bureauschermen bij, omdat collega's op een meter afstand van elkaar bellen. Het NVBV Handboek noemt voor een callcenter ook een grens voor installatiegeluid: maximaal 40 dB. Zie akoestiek callcenter.

Eilanden in een huurpand of na een verhuizing

Plafondeilanden zijn een van de weinige akoestische oplossingen die volledig mee kunnen. Ze hangen aan vier ankers in het beton; bij vertrek blijven alleen kleine boorgaten over die eenvoudig te dichten zijn. In het nieuwe pand worden dezelfde eilanden opnieuw opgehangen, eventueel aangevuld als de nieuwe ruimte groter of hoger is.

Vraag in een huurpand vooraf toestemming aan de verhuurder voor het boren in het plafond, en leg vast wat er bij vertrek moet gebeuren. Zie akoestiek in een huurpand en akoestiek na een verhuizing.

Prijs, levertijd en montage

Plafondeilanden van 1200 x 1200 mm kosten bij ons geplaatst vanaf € 239 per stuk excl. btw, inclusief ophangmateriaal. Los geleverd kosten eilanden bij plafondgroothandels en webshops in de markt 119 tot 283 euro per stuk, zonder montage en zonder berekening. Ook andere formaten, ronde eilanden en kleuren zijn mogelijk.

Eilanden zijn meestal 3 tot 5 weken na betaling klaar voor montage. In een betonplafond boren we per eiland vier ankers en lijnen we de rijen uit; een verdieping hangt in enkele avonden of een weekend. Het materiaal is standaard brandklasse B-s1,d0 of beter; eilanden van glaswol hebben vaak A2-s1,d0. Per m² Sabine zijn eilanden bij de huidige vanaf-prijzen ongeveer een kwart voordeliger dan wandpanelen, omdat ze aan twee kanten absorberen. Begin met een akoestische meting voor € 395 of dien direct een projectaanvraag in.