Een normaal gesprek is rond de 60 dB(A) op 1 meter. NPR 3438 noemt als streefwaarde 35 dB(A) voor werk met veel concentratie en 45 dB(A) voor beeldschermwerk, als richtlijn en niet als wet. Hinder hangt meer af van verstaanbare spraak dan van het niveau. Een meting op locatie kost € 395.
Wat een decibel is
Het geluidsniveau op kantoor wordt uitgedrukt in decibel (dB). De schaal is logaritmisch: elke 10 dB erbij is tien keer zoveel geluidsenergie. Twee even luide bronnen samen zijn 3 dB luider dan één, niet twee keer zo luid op de meter. Stopt de helft van de collega's met praten, dan zakt het niveau dus maar 3 dB.
Voor een facilitair manager betekent dit: kleine verschillen in dB zijn grote verschillen in energie. Een ruimte die gemiddeld 50 dB(A) haalt in plaats van 56 dB(A), heeft een kwart van de geluidsenergie. Vergelijk metingen daarom altijd op dezelfde plek, op hetzelfde moment van de dag en met dezelfde bezetting.
dB(A): gewogen naar het menselijk oor
Het oor is minder gevoelig voor lage tonen dan voor het spraakgebied. De A-weging corrigeert daarvoor: lage frequenties tellen minder mee, zodat het getal beter aansluit bij wat mensen horen. Vrijwel alle richtlijnen voor werkplekken gebruiken dB(A).
Op kantoor gaat het meestal om een gemiddelde over een periode, de LAeq. Een gesprek van een minuut naast u en een uur stilte erna geven samen een laag gemiddelde, terwijl dat ene gesprek uw concentratie wel brak. Dat is de eerste reden waarom het gemiddelde geluidsniveau maar een deel van het verhaal vertelt.
Typische geluidsniveaus op kantoor
| Situatie | Niveau | Bron |
|---|---|---|
| Installatiegeluid, vergaderruimte en besloten werkplek | maximaal 35 dB | Handboek Bouwfysische Kwaliteit Gebouwen (NVBV) |
| Installatiegeluid, open werkplek en callcenter | maximaal 40 dB | idem |
| Normaal gesprek op 1 meter | rond 55 tot 60 dB(A) | idem |
| Iemand die zonder inspanning spreekt | circa 63 dB(A) | DGUV Information 215-443 |
| Werkplek in een open kantoor met meerdere sprekers | rond 50 tot 60 dB(A) | rekenvoorbeelden DGUV |
| Iedereen tegelijk aan het woord, zonder maatregelen | tot circa 70 dB(A) | rekenvoorbeelden DGUV |
| Gehoorbeschermers beschikbaar stellen | vanaf 80 dB(A) per dag | Arbobesluit, artikel 6.8 |
Een gesprek ligt dus rond de 60 dB(A). De Duitse DGUV schrijft dat een beoordelingsniveau van 55 dB(A) moeilijk te halen is in kantoren waar voortdurend wordt gesproken. Op kantoor komt het geluid vooral van mensen, niet van machines. Waar het wel om installaties gaat, leest u bij installatiegeluid op kantoor.
Wat NPR 3438 als streefwaarde noemt
De Nederlandse praktijkrichtlijn NPR 3438 (2007) koppelt het geluidsniveau aan de mate van concentratie die het werk vraagt. Per niveau geeft de richtlijn een streefwaarde en een maximaal toelaatbare waarde:
| Mate van concentratie | Voorbeelden | Streefwaarde | Maximaal |
|---|---|---|---|
| Hoog | beleidswerk, vergaderen, ontwerpen, studeren | 35 dB(A) | 45 dB(A) |
| Redelijk | beeldschermwerk, laboratorium | 45 dB(A) | 55 dB(A) |
| Matig | receptie, verkoop, magazijn | 55 dB(A) | 65 dB(A) |
| Laag | schoonmaak, kassa, gegevensverwerking | 65 dB(A) | 75 dB(A) |
Deze waarden zijn een richtlijn, geen wet. Het rapport Moe van geluid op Arboportaal (2025) stelt dat de streefwaarden van NPR 3438 niet in wet- en regelgeving zijn opgenomen. Wel moeten werkgevers volgens Arboportaal hinderlijk geluid dat stress of concentratieverlies geeft meenemen in de RI&E. Meer over de regels bij akoestiek en Arbo.
Hoeveel decibel is toegestaan op de werkvloer?
De wettelijke grenzen in het Arbobesluit gaan over gehoorschade. Vanaf 80 dB(A) dagelijkse blootstelling stelt de werkgever gehoorbeschermers beschikbaar, vanaf 85 dB(A) zijn technische maatregelen en het dragen van gehoorbescherming verplicht, en 87 dB(A) is de grenswaarde in het oor. Kantoorgeluid ligt daar in de regel ver onder.
Een wettelijke grens voor concentratie op kantoor is er niet. Wel adviseert onderzoek van de TU Eindhoven, aangehaald in Moe van geluid, om het achtergrondgeluid op kantoor onder 48 dB(A) te houden, en bij cognitief complexe taken onder 35 dB(A). Dat sluit aan bij de NPR 3438.
Waarom een lager niveau niet altijd minder hinder geeft
Hier zit de kern. Onderzoek van Hongisto (2005) laat zien dat niet het geluidsniveau, maar de verstaanbaarheid van spraak bepaalt hoe storend geluid op kantoor is. Prestaties beginnen te dalen zodra spraak van anderen boven een spraakverstaanbaarheid (STI) van ongeveer 0,2 uitkomt. Haapakangas, Hongisto en Liebl (2020) vonden op basis van 14 studies dat de daling begint rond STI 0,21 en het maximum bereikt bij STI 0,44. Taken met het kortetermijngeheugen, zoals lezen, rekenen en onthouden, zijn het gevoeligst.
Het gevolg is tegenintuïtief. Maak een open kantoor heel stil, bijvoorbeeld met fluisterstille ventilatie, en het gesprek drie bureaus verderop wordt juist beter verstaanbaar. De DGUV meldt dat nadelige effecten op geheugentaken in studies al optraden bij circa 35 dB(A), door spraak en niet door het niveau, en dat ook onverstaanbare vreemde taal stoort. Een lager getal op de meter is dus geen garantie op minder hinder. Meer hierover bij spraakverstaanbaarheid op kantoor.
Wat wel werkt: verstaanbaarheid over afstand verlagen
In een open kantoor is het doel dat spraak snel wegvalt met de afstand. ISO 3382-3 meet dat. Goede waarden zijn een afname van minstens 7 dB per verdubbeling van de afstand (D2,S), een spraakniveau op 4 meter van maximaal 48 dB (Lp,A,S,4m) en een afleidingsafstand van maximaal 5 meter (rD). Dat bereikt u met absorptie op het plafond, schermen en kasten tussen clusters en een indeling waarin bellers niet tussen denkers zitten. Uitleg per parameter staat bij ISO 3382-3 voor open kantoren.
Absorptie verlaagt ook het niveau zelf, via het Lombard-effect: met veel achtergrondgeluid gaan mensen harder praten, en in een ruimte met minder galm praten ze zachter (DGUV). Een kantoortuin die met eilanden en wandpanelen van 1,2 naar 0,49 seconde gaat, vanaf € 11.000, wordt daardoor ook op de meter rustiger. Zie ook concentratie in het open kantoor.
Klachten vastleggen voordat u meet
Een meting zegt meer als u weet wat u zoekt. Laat medewerkers twee weken kort noteren wanneer en waar geluid stoort, en waardoor: een collega aan de telefoon, een overleg aan een bureau, de koffieautomaat, installaties of verkeer. Een eenvoudige plattegrond waarop mensen een stip zetten, werkt vaak beter dan een vragenlijst.
Het patroon wijst de oorzaak aan. Klachten over stemmen van verderop wijzen op galm en verstaanbaarheid. Klachten over een constante brom of een hoge toon wijzen op installaties. Klachten in een vergaderruimte over slecht verstaan, ook bij videobellen, wijzen op een te lange nagalmtijd. Komt het geluid door een wand of plafond van buren, dan gaat het om isolatie, niet om absorptie; zie geluidsabsorptie of geluidsisolatie. Met dat beeld kiest u gericht wat er gemeten moet worden.
Meten met een app of met een meting
Een app op een telefoon geeft een indruk van het niveau, maar is meestal niet gekalibreerd en meet geen nagalmtijd of verstaanbaarheid. Voor een klacht of een besluit is meer nodig. In onze akoestische meting van € 395 meten wij de nagalmtijd per ruimte en het achtergrondgeluid, en krijgt u binnen vijf werkdagen een plan met maatregelen en prijs. Gaat het om een groot open kantoor, dan is een meting volgens ISO 3382-3 de volgende stap. Wilt u direct weten wat een aanpak kost, gebruik dan de projectaanvraag.
Veelgestelde vragen
Wat is het maximale geluidsniveau op een kantoor?
Voor kantoorhinder bestaat geen wettelijk maximum. De praktijkrichtlijn NPR 3438 noemt een streefwaarde van 35 dB(A) voor werk met veel concentratie en 45 dB(A) voor beeldschermwerk, met als maximum 45 en 55 dB(A). De Arbo-grenzen vanaf 80 dB(A) gaan over gehoorschade.
Hoeveel decibel is een gesprek?
Een normaal gesprek ligt rond de 55 tot 60 dB(A) op 1 meter afstand, volgens het Handboek Bouwfysische Kwaliteit Gebouwen. Iemand die zonder inspanning praat, komt volgens de DGUV op circa 63 dB(A).
Kan ik het geluidsniveau meten met mijn telefoon?
Een app geeft een indicatie van het niveau, meer niet. Hij meet geen nagalmtijd en geen spraakverstaanbaarheid, en dat zijn juist de getallen die bepalen welke maatregel helpt. Daarvoor is een meting op locatie nodig.
Verlagen akoestische panelen het aantal decibel?
Een beetje. Absorptie haalt het weerkaatste geluid weg en mensen gaan in een minder galmende ruimte zachter praten. Het grootste effect zit in de verstaanbaarheid over afstand, en dat is wat de hinder veroorzaakt.
Is een stiller kantoor altijd beter?
Nee. In een heel stil kantoor worden gesprekken van collega's beter verstaanbaar en daardoor storender. Het doel is weinig galm en een snelle afname van spraak met de afstand, niet absolute stilte.