Geluidsabsorptie of geluidsisolatie

Twee problemen die op elkaar lijken

Geluidsabsorptie gaat over het geluid in de ruimte zelf: hoe lang een stem blijft hangen, hoe ver een gesprek draagt, hoe vermoeiend een vergadering is. Geluidsisolatie gaat over het geluid dat door een wand, vloer of plafond naar een andere ruimte gaat: de buren die uw vergadering kunnen volgen, of de directiekamer die hoort wat er in de spreekkamer ernaast gebeurt.

In het dagelijks taalgebruik lopen die twee door elkaar. Geluiddicht, geluidwerend, dempend, akoestisch: het wordt allemaal gebruikt voor beide. Dat leidt tot dure misverstanden, zoals panelen bestellen tegen het geluid van de buren. Begin daarom met de vraag: hoor ik het probleem hier in de ruimte, of komt het van ergens anders?

Wat absorptie doet

Een absorberend materiaal is poreus. Geluid dringt erin door en wordt in de vezels omgezet in een heel kleine hoeveelheid warmte. Wat wordt opgenomen, kaatst niet meer terug de ruimte in. Daardoor wordt de nagalmtijd korter, valt de herrie van een volle ruimte terug en worden gesprekken beter verstaanbaar voor wie erbij zit.

Er is een bijeffect dat de DGUV het Lombard-effect noemt: in een rumoerige ruimte gaan mensen harder praten, en omgekeerd gaan ze zachter praten als de ruimteakoestiek beter wordt. Absorptie werkt dus twee keer. Meer over dat soort klachten staat bij galm in kantoor. Absorptie meet u in m² Sabine; zie absorptieklasse en alpha_w.

Wat isolatie doet

Isolatie houdt geluid tegen. Dat vraagt drie dingen: massa, luchtdichtheid en goede aansluitingen. Een zware wand trilt minder mee dan een lichte. Elke kier, elk sleutelgat en elke kabeldoorvoer laat geluid door. En een wand is zo goed als zijn zwakste aansluiting.

Een veelvoorkomend lek in kantoren: een scheidingswand die tot het systeemplafond loopt in plaats van tot de betonvloer erboven. Geluid gaat dan over de wand heen, door het plenum, en komt via de plafondplaten de kamer ernaast in. Ook ventilatiekanalen die twee ruimten verbinden, lichte deuren zonder valdorpel en glazen puien met een open aansluiting zijn bekende routes. Panelen veranderen aan geen van die routes iets. In panden met veel harde vlakken spelen beide problemen vaak tegelijk; zie akoestiek bij glas en beton.

Welke producten wat doen

Een akoestische scheidingswand wordt soms verkocht als oplossing voor geluid tussen ruimten. Een vrijstaand element dat niet tot plafond en vloer sluit, absorbeert en schermt af, maar isoleert niet. Een belcel of vergadercabine doet het wel, omdat het een gesloten doos is.

Waarom panelen geen geluid tegenhouden naar de buren

Panelen zijn licht en open van structuur. Dat maakt ze goede absorbeerders en slechte isolatoren: geluid gaat er gewoon doorheen, en de wand erachter blijft net zo veel doorlaten als eerst. Wordt het in de ruimte een paar decibel stiller door minder galm, dan komt er bij de buren ook iets minder aan. Maar een wand die geluid doorlaat, lost u daarmee niet op.

Voor vertrouwelijke gesprekken is dat een wezenlijk verschil. Een spreekkamer met prachtige wandpanelen kan akoestisch heel prettig zijn en toch volledig hoorbaar in de gang. Meer daarover bij privacy van gesprekken op kantoor.

Rw en DnT;A in het kort

Voor isolatie zijn twee maten gangbaar. Rw is de geluidisolatie van één bouwdeel, zoals een wand of een glasplaat, gemeten in een laboratorium. Een fabrikant geeft bijvoorbeeld voor 13 mm gelaagd glas met akoestische folie een Rw van 40 dB op. DnT;A is het verschil in geluidniveau tussen twee ruimten, zoals het in het gebouw wordt gemeten, inclusief alle omwegen via vloer, plafond, gevel en kanalen. NEN 5077 beschrijft hoe die luchtgeluidisolatie in Nederland wordt bepaald.

In de praktijk is de gemeten isolatie tussen twee ruimten lager dan de Rw van de wand alleen, omdat geluid ook om de wand heen gaat. Eisen staan in het Bbl en in programma's van eisen. Het Bbl vraagt minimaal 52 dB luchtgeluidisolatie naar een ruimte van een andere gebruiksfunctie op een ander perceel en naar een woning, maar niets tussen ruimten binnen dezelfde kantoorfunctie; zie akoestiek in het Bbl. Het PvE Frisse Scholen vraagt tussen lokalen een DnT;A van 39 dB (klasse C en B) of 43 dB (klasse A).

Laat u zich een glazen wand of systeemwand aanbieden met een hoge Rw, vraag dan ook wat de leverancier verwacht voor de isolatie tussen de twee ruimten zoals ze gebouwd worden, met deur, plafondaansluiting en kanalen. Een goede wand met een open plenum erboven of een deur zonder kierdichting haalt in de praktijk een stuk minder dan zijn labwaarde.

Wanneer u een bouwfysicus nodig heeft

Bij deze vragen is een bouwfysicus of bouwakoestisch adviesbureau de juiste partij:

• klachten van buren of andere huurders over geluid uit uw ruimte, of andersom;
• spreekkamers voor HR, medische of juridische gesprekken die echt van elkaar gescheiden moeten zijn;
• nieuwe wanden met een eis aan de geluidisolatie, bij een verbouwing of nieuwe indeling;
• installatiegeluid naar de buren, waarvoor het Bbl maximaal 30 dB stelt;
• een school of zorggebouw aan een drukke weg, waar de gevelwering een eis is.

Ook installatiegeluid binnen het eigen kantoor is vaak eerder een zaak voor de installateur dan voor panelen.

Wat wij doen en wat niet

Wij doen ruimteakoestiek: galm, verstaanbaarheid en rust in de ruimte zelf, met panelen, eilanden, baffles, plafonds, schermen, belcellen en cabines. Bouwkundige geluidwering tussen ruimten doen wij niet; als dat uw probleem is, zeggen wij dat eerlijk en verwijzen wij door. Het verschil tussen ruimteakoestisch en bouwakoestisch advies staat bij akoestisch advies.

Vaak spelen beide. Onze akoestische meting van € 395 meet de nagalmtijd en het achtergrondgeluid per ruimte en maakt zo duidelijk welk deel van het probleem met absorptie op te lossen is. Dat voorkomt dat u panelen koopt voor een probleem dat panelen niet oplossen.