Akoestiek voor coworking en flexkantoren

Een coworkingspace heeft zones met elk een eigen akoestiek: open werkplekken op 0,5 seconde, belcellen voor gesprekken en een evenementenruimte die verstaanbaar moet zijn. Een belcel voor één persoon kost vanaf € 4.950, plafondeilanden vanaf € 239 per stuk.

Akoestiek in coworking: elke dag andere gebruikers

In een gewoon kantoor kent iedereen elkaar en weet men wie er veel belt. In een coworkingspace zit vandaag een accountmanager naast een programmeur, en morgen een recruiter die de hele ochtend telefoneert. U weet niet wie er komt, dus de ruimte moet het opvangen. Huisregels helpen een beetje, akoestiek helpt structureel.

De internationale norm ISO 22955 uit 2021 deelt open kantoren in naar activiteit: vooral bellen en videobellen, vooral samenwerken, vooral individueel werk, ontvangst van publiek, en een mix van alles. Een coworkingspace is bijna altijd die laatste categorie. Dat betekent: zones maken, per zone de juiste akoestiek, en een plek waar het luide werk naartoe kan. Voor de nagalmtijd gaat ISO 22955 uit van 0,5 seconde, gelijk aan de waarde voor een open werkplek in het Nederlandse Handboek Bouwfysische Kwaliteit Gebouwen.

Zones en hun akoestiek

De tabel laat zien welke zones een coworkingspace meestal heeft, wat er gebeurt en welke maatregel daar het meeste doet.

Een indeling die goed werkt: entree, koffiebar en lounge aan de ene kant, de stille werkplekken aan de andere kant, en de belcellen daartussen, dicht bij de looproute. Zo loopt niemand met een telefoon aan het oor door de stille zone. Meer over het open deel op akoestiek bij flexplekken.

Belcellen zijn een product dat leden verwachten

Wie een flexplek huurt, verwacht een plek om te bellen. Een coworkingspace zonder belcellen stuurt leden de gang of het trappenhuis in, of ze bellen aan hun bureau. Dat laatste stoort de buren het meest. Onderzoek naar kantoorgeluid wijst steeds hetzelfde aan: verstaanbare spraak is het meest storende geluid, en de verstaanbaarheid weegt zwaarder dan het geluidsniveau (Hongisto, 2005).

Vergelijk belcellen niet op de folder maar op de meetnorm. ISO 23351-1 uit 2020 meet in decibel hoeveel een cel spraak naar buiten dempt. Fabrikanten delen dat in klassen in: A+ boven 33 dB, A van 30 tot 33 dB, B van 25 tot 30 dB. Voor een coworking met wisselende bellers raden we klasse A of B aan. Zie ISO 23351-1 voor belcellen en belcel voor kantoor. Een belcel voor één persoon kost vanaf € 4.950 per stuk, een vergadercabine voor 2 tot 4 personen vanaf € 8.990 per stuk.

Hoeveel belcellen en waar

Het aantal belcellen hangt af van wie er werkt. Een space vol salesmensen heeft er meer nodig dan een space met ontwikkelaars die vooral via chat werken. Tel liever dan te gokken: kijk een week lang hoeveel leden tegelijk bellen of videobellen op het drukste uur. Dat getal, plus een marge voor groei, is het aantal belplekken dat u nodig hebt. Meer daarover op hoeveel belcellen nodig.

Let op de ventilatie. Een belcel is een kleine, dichte ruimte. Voor de luchtverversing in een losstaande belcel is geen specifieke Nederlandse regel bekend, maar wie er een uur in videobelt, merkt het verschil. Vraag naar de luchtverversing van de ventilator, niet alleen naar de geluiddemping. Zie ventilatie in een belcel. Zet een cel ook niet tegen een glazen gevel op het zuiden.

Videobellen aan de flexplek

Een deel van de leden belt toch aan het bureau, met een headset en een laptop. Dat is in een coworkingspace niet te verbieden. Wat u wel kunt doen: de open zone zo inrichten dat een stem niet ver draagt. ISO 3382-3 meet dat in een open kantoor met de afname van spraak per verdubbeling van de afstand, D2,S. Goede omstandigheden zijn minimaal 7 dB per verdubbeling, met een spraakniveau op 4 meter van hooguit 48 dB.

Die waarden haalt u met een absorberend plafond en schermen samen, niet met een van de twee. Volgens de Duitse DGUV werken schermen alleen goed in een omgeving die zelf goed absorbeert; zonder absorberend plafond kaatst het geluid over het scherm heen. Zie videobellen in een open kantoor.

Industriële gebouwen: beton, staal en hoogte

Veel coworkingspaces zitten in een voormalige fabriek, drukkerij of loods. Ruwe betonvloeren, stalen spanten, bakstenen muren en plafonds op 5 meter of hoger. Precies wat leden mooi vinden, en precies wat galmt. Een systeemplafond eronder hangen haalt het karakter weg. Baffles in rijen tussen de spanten of grote plafondeilanden laten de constructie zichtbaar en brengen toch veel absorptie in de ruimte. Een baffle kost vanaf € 125 per stuk.

In hoge ruimtes werkt absorptie op de wand ook, mits die hoog genoeg hangt om niet beschadigd te raken. Wat wij hier niet doen: 9 mm vilt direct op de baksteen. Dat absorbeert ongeveer 0,30 per m², vooral in de hoge tonen. Op een spouw of als 40 mm paneel komt u op 0,75 tot 0,90. Meer over harde materialen op akoestiek bij glas en beton en over baffles op akoestische baffles.

Evenementen in de multifunctionele zaal

Een coworkingspace verdient ook aan evenementen: een presentatie, een workshop, een borrel. Die ruimte moet twee dingen kunnen. Bij een presentatie moet de spreker achterin te verstaan zijn, ook zonder microfoon. Bij een borrel met tachtig mensen mag het geroezemoes niet opstapelen tot iedereen schreeuwt. Beide vragen een korte nagalmtijd: een zaal die bij een borrel werkt, werkt ook bij een presentatie.

Een zaal met verplaatsbaar meubilair heeft weinig vaste absorptie, dus alles moet in plafond en wanden zitten. Staande mensen absorberen wel mee, tussen 0,4 en 1,4 m² Sabine per persoon afhankelijk van de kleding, maar daar kunt u niet op rekenen bij een workshop met twaalf deelnemers. Grote wandpanelen kunnen tegelijk uw huisstijl dragen; zie akoestische schilderijen met eigen beeld.

Van meting tot montage zonder sluiting

Een coworkingspace is vaak zeven dagen per week open. Wij meten op een rustig moment en monteren in de avond of het weekend, zone voor zone. Een akoestische meting kost € 395 excl. btw en geeft per zone de nagalmtijd, het achtergrondgeluid en een plan met vaste prijs, binnen vijf werkdagen. Bij opdracht binnen drie maanden wordt de meting verrekend.

Na akkoord betaalt u vooraf. Belcellen en cabines zijn meestal binnen 4 tot 8 weken geleverd, panelen en eilanden binnen 3 tot 5 weken. Exploiteert u een heel gebouw met meerdere huurders, kijk dan ook bij akoestiek kantoorgebouw. Of doe direct een projectaanvraag.