Akoestiek in de directiekamer

Een directiekamer van 20 m² met harde wanden en een houten vloer galmt in ons rekenvoorbeeld 1,4 seconde; de richtwaarde is 0,6 seconde. Met 12 m² wandpanelen, of met schilderijen met eigen beeld en een akoestische kast, komt de kamer op streefwaarde, vanaf € 1.400 excl. btw. Vertrouwelijkheid regelt u in wand, deur en plafond.

Twee vragen in één kamer

Bij de akoestiek van een directiekamer lopen twee vragen door elkaar. De eerste: hoe klinkt het in de kamer zelf. Galmt een gesprek aan de tafel, klinkt een telefoongesprek op de speaker hol, is een overleg van een uur vermoeiend. De tweede: hoeveel van dat gesprek is buiten de kamer te volgen, op de gang, bij het secretariaat of in de kamer ernaast.

De eerste vraag lost u op met absorptie in de kamer. De tweede met isolatie in wand, deur en plafond. Panelen aan de wand doen voor de tweede vraag weinig. Wie die twee vooraf scheidt, geeft het geld uit aan het juiste probleem. Het verschil staat uitgelegd bij geluidsabsorptie of geluidsisolatie.

Waarom een directiekamer vaak galmt

Directiekamers worden representatief ingericht, en representatief is meestal hard: een houten of stenen vloer zonder kleed, een tafel van glas of steen, leer, een glazen wand naar de gang en strak gestuct wandwerk. Er staat weinig meubilair in verhouding tot het volume. Een kamer van 5 bij 4 meter, 2,8 meter hoog, met een houten vloer en gestucte wanden en plafond, komt op 1,4 seconde nagalmtijd.

Het NVBV Handboek Bouwfysische Kwaliteit Gebouwen zet de spreekkamer en de besloten werkplek in categorie 3, verhoogde spraakdiscretie. De richtwaarde is 0,6 seconde in de ingerichte ruimte. Voor installatiegeluid noemt hetzelfde handboek maximaal 35 dB. Een hard blazend ventilatierooster boven het bureau is in een stille kamer dus ook een akoestisch probleem.

Vertrouwelijkheid zit in wand, deur en plenum

Een gesprek is vertrouwelijk als het buiten de kamer niet te verstaan is. In vaktermen: een spraakverstaanbaarheid (STI) van 0,20 of lager; de DGUV gaat er bij die waarde van uit dat er akoestische privacy is. Dat haalt u alleen met isolatie. In directiekamers zitten de lekken bijna altijd op dezelfde plekken:

• De deur. Een holle binnendeur met een kier eronder laat veel door. Een massieve deur met rondom kierdichting en een valdorpel levert per uitgegeven euro het meeste op.
• Het plafondplenum. Loopt de wand tot het systeemplafond en niet tot het beton, dan gaat het geluid via de ruimte boven het plafond over de wand heen.
• Glas. Een glazen pui naar de gang met enkel glas is akoestisch de zwakste wand.
• Ventilatie. Een kanaal dat twee kamers zonder demper verbindt, werkt als spreekbuis.

Het Bbl stelt binnen één kantoorfunctie geen eis aan de isolatie tussen ruimtes; wat er staat, is wat er ooit gebouwd is. Dit is bouwkundig werk. In ons akoestisch advies benoemen wij welke van deze lekken in uw kamer speelt. Meer bij privacy van gesprekken op kantoor.

Absorptie helpt de privacy een beetje

Absorptie in de kamer helpt de vertrouwelijkheid iets, maar weinig. Minder galm betekent een lager geluidsniveau in de kamer, en in een rustige kamer praten mensen vanzelf zachter. Dat is het omgekeerde van het Lombard-effect, zoals de DGUV het beschrijft: minder achtergrondgeluid, zachtere stemmen. Maar van een lichte wand met een holle deur maakt absorptie geen vertrouwelijke kamer. Reken dus niet op panelen voor iets wat de deur moet doen.

Bellen en videobellen vanuit de directiekamer

Een directiekamer is ook een belplek. Er wordt via de speaker gebeld, er zijn videogesprekken met de raad van commissarissen of de bank, en soms zit een collega aan de andere kant van de tafel mee te luisteren. Een laptopmicrofoon op een glazen bureau in een kamer van 1,4 seconde laat de directeur klinken alsof hij in een lege hal zit. Juist bij dit soort gesprekken is dat geen goede indruk.

Twee dingen maken hier het verschil. Absorptie op de wand achter de persoon die in beeld is, of op de wand tegenover hem, want daar komt de eerste reflectie vandaan die de microfoon oppikt. En een zachtere ondergrond onder het bureau of de tafel: een kleed haalt een deel van het hoge geluid weg dat van een harde vloer terugkaatst. Wie vaak videobelt, zet het bureau bij voorkeur niet met de rug naar een kale glazen wand.

Schilderijen met eigen beeld

Een directiekamer is geen projectruimte waar een wand vol vilt past. Veel directies willen de absorptie liever niet zien. Een akoestisch schilderij is dan de logische vorm: een absorberend frame van 100 bij 100 cm, bespannen met stof waarop een eigen foto, een kunstwerk, een luchtfoto van het eigen terrein of de huisstijl is gedrukt. Elk schilderij telt in onze berekening als 0,9 m² Sabine. Vier stuks halen al ruim een derde van wat de kamer in ons voorbeeld nodig heeft.

Hang ze waar het geluid heen gaat: op twee evenwijdige wanden tegenover elkaar, of op de wand tegenover het raam. Een schilderij op de wand tegenover de vergadertafel doet meer dan een schilderij achter het bureau. De prijs is vanaf € 249 per stuk, geplaatst.

Een kast die meetelt

Een boekenkast vol ongelijke boeken verstrooit geluid en absorbeert een beetje; een kast met glazen deuren doet dat niet. In een directiekamer is meubilair vaak de onopvallendste plek voor absorptie. Een kast of dressoir met absorberende fronten en een absorberende achterwand telt in onze berekening als 1,0 m² Sabine per stuk. Zie akoestisch meubilair voor kantoor. Een akoestische kast kost vanaf € 1.195 per stuk.

Rekenvoorbeeld directiekamer

Stel: een kamer van 5 bij 4 meter, 2,8 meter hoog, met een houten vloer, gestucte wanden en een gestuct plafond, twee werkplekken. Volume 56 m³, aanwezige absorptie 6,3 m² Sabine, nagalmtijd 1,4 seconde. Voor 0,6 seconde is 15,0 m² Sabine nodig, dus 8,7 m² extra.

Hetzelfde resultaat kan met minder zichtbaar vilt:

Beide varianten halen de streefwaarde. De tweede kost meer, vooral door de kast, maar valt in een representatieve kamer nauwelijks op als akoestische maatregel.

Planning en kosten

Wandpanelen kosten vanaf € 115 per m² en een directiekamer kost in ons voorbeeld vanaf € 1.400, geplaatst en excl. btw. Schilderijen met eigen beeld wachten op een goedgekeurde drukproef; reken op de bovenkant van de gebruikelijke levertijd van drie tot vijf weken. Montage kan 's avonds of in het weekend, zodat er tijdens werktijd geen monteurs door de directiegang lopen.

Hebt u naast de directiekamer ook spreekkamers of een vergaderruimte die galmt, laat ze dan in één keer meten. De meting kost € 395 excl. btw en wordt verrekend bij opdracht binnen drie maanden. Vraag een akoestische meting aan.